Tehlikeli Durumlarda Yapılması Gerekenler
Kaymanın Kontrolü
Araçlarda kayma lastiklerin yeri tutmamasından dolayı meydana gelir.
Kaymanın önlenebilmesi çeşitli faktörlere bağlıdır: Aracın önden
veya arkadan çekişli olması; kaymaya neden olan yol yüzeyinin kaplı
olduğu malzeme veya üzerine yayılmış olan materyalin cinsi (kum,
yağ, kar, çiğ, vs.) kaymanın şiddetini ve yönünü etkiler. Bunlar
araçta başlayan kaymayı önleme açısından önemlidir.
Arkadan Çekişlilerde:
Arkadan çekişli araçlarda kayma aracın arka kısmının sağa veya sola
savrulmasıyla meydana gelir. Aracın arka kısmı, ön kısma doğru hareket
ederek bazı hallerde tamamen dönmesine ve kontrolün tümüyle kaybolmasına
yol açar. Bu gibi durumlar, virajlara, aracın yeri tutma limitlerinin
çok üstünde girildiğinde veya viraj içinde kuvvetli fren yapıldığında
meydana gelir.
Araçtaki kaymayı kontrol altına almak için:
* Ayağınızı gaz pedalından çekin. Kesinlikle frene dokunmayın. Kayma
anı frenden dolayı meydana gelmiş ise Ayağınızı fren pedalından
çekin. Debriyaja basmayın ve direksiyonu çok hafif bir şekilde tutun.
* Direksiyonu aracın arka kısmının kaydığı yöne doğru çevirin. Aracın
arkası sağa doğru savrulmuş ise direksiyonu sağa doğru çevirin.
Direksiyonu çok fazla turda kaymanın olduğu tarafa doğru çevirmekte
iyi değildir. Araç bu kez ters yöne savrulabilir. Bu yüzden direksiyondaki
hareketler kontrollü ve yumuşak olmalıdır.
Önden Çekişlilerde:
Önden çekişli araçlarda kaymaya aracın çok hızlı ve ani gazlamalarla
-sert hız artırmakla- veya virajlarda ani sürat yükseltilmesiyle
meydana gelir.
Bu durumda:
* Debriyaj ve fren pedallarından uzak durun (Dokunmayın).
* Aracın direksiyonunu dönmek istediğiniz yöne doğru yavaşça çevirin
ve sert hareketlerden sakının.
* Aracı durdurmaya çalışmayın, gaz pedalına yavasça basıp çekerek
aracın öne olan ivmesini kontrol altına alın.
Dört tekerlek Çekişlilerde:
Dört tekerde kayma genel olarak ani fren yapımı esasında meydana
gelir. Kaygan zemin üzerinde ani fren aracın tekerleklerinin kilitlenmesine
ve aracın kilitlenmesine neden olur. Kontrol altına alabilmek için:
* Fren pedalından ayağınızı çekin, aracın tekerleklerinin dönmesini
sağlayın.
* Debriyaj pedalına dokunmayın.
* Direksiyon hakimiyetini tekrar ele aldığınızda, direksiyonu düz
tutarak aracı normal konumuna getirin.
* Frenleri yavaş bir biçimde pompalayarak aracın durmasını sağlayın.
Hareket Halindeki Aracın Ön Camının Kırılması:
Hareket halindeki araçlarda, özellikle süratli hareket eden araçlarda
ön camın kırılması kazaya neden olabilir: Cam kırıldıktan sonra
öne doğru kaybettiğiniz görüs açısını tekrar kazanmaya çalışın.
Elinizle camı kırıp görüşü sağlamaya çalışmayın. Aynalardan yararlanarak
aracınızı yolun sağ tarafına park etmeye çalışın. Sağ tarafa aracı
park ettikten sonra, flaşörleri açın ve dikkatlice aracın dışına
çıkın. Aracın cama yakın olan kalorifer ve havalandırma deliklerine
gazete kağıdı koyarak cam parçacıklarının bu kısımlara düşmelerini
önleyin. Gazete kağıdı yoksa bez parçası da kullanabilirsiniz. Sonra
krikonun arka kısmı ile camı içerden dışarı doğru kırın. Bu işlem
üst köşelerden ortaya doğru yavaşça yapılmalıdır. Cam lastiğini
dikkatlice çıkarıp temizledikten sonra, yeniden kullanılabileceği
için bagaja koyun. Gazete kağıdına birikmiş cam parçalarını bir
naylon torba içine koyun ve en yakın çöp bidonuna atın. Bu durumda
takabileceğiniz bir gözlük varsa ne iyi. Öylece en yakın cam tamircisine
kadar gidin. Bu arada ihmal edilmemesi gereken bir husus, kalorifer
deliklerinin elektrikli bir süpürgeyle temizlenmesidir. Ne kadar
dikkat edilirse edilsin, deliklere cam parçacıkları düşmüş olabilir.
Yüksek Hızla Lastik Patlaması:
Patlayan, arka lastiklerden biriyse, arabanın arkası sağa veya sola
doğru kaymaya başlar. Ön lastiklerden biri patlamışsa, mümkün olduğu
kadar fren yapmamaya çalışın. Ön lastiklerden biri patladığı zaman
araç lastiğin patladığı yöne doğru kuvvetlice çekilir. Bu durumda
direksiyonla, aracı düz bir doğrultuda tutmaya çalışın ve yavaş
frenleme ile durmasını sağlayın.
Derin Sudan Geçmek:
Taşmış dereler, nehirler veya büyük su birikintilerinin içinden
geçerken aracınızın hızını kesin. Aracın geçtiği kısımdaki suyun
derinliği önemlidir. Genel olarak araçlar, radyatör pervanelerinin
alt kısmına kadar suya girebilirler. Normal olarak radyatör pervanesinin
yerden yüksekliği 25-30 santimetre arasındadır. Bu mesafe aracın
tekerleklerinin orta noktası ile lastiklerin yere değdiği nokta
kadardır. Bu ölçümlerden de anlaşılacağı gibi mütevazi bir aile
otomobili 25-30 santimlik bir su birikintisinden geçebilecek yetenektedir.
Bu noktanın üstüne su geldiği takdirde, su damlacıklarını kuvvetli
bir sprey gibi motorun üstüne püskürtür. Bu su bombardımanı bujilerin
ve distribitörün ıslanmasına neden olur ve araç stop eder. Tam su
birikintisinin ortasında da kalır. Suya 1 veya 2. vitesle girin.
Böyle yapıldığında su lüzumsuz olarak sağa sola sıçramaz. Sürat
yavaş fakat aracın devri yüksek olmalı. Sudan geçiş sırasında vites
değiştirmeyin. Geçtikten sonrada frenleri kontrol edin. Frenler
sık ve kesik basılarak kontrol edilebilir.
Araçlarda Yangın:
Araçlardaki yangının önüne geçilmezse, büyük bir trajedi meydana
gelebilir. Buharlaşmış benzin tutuşarak deponun alev almasına neden
olur. Bir süre sonrada araç infilak edebilir. Araçta duman tespit
edildiği an durdurulmalı. Sonra anahtar üzerinde kontak kapatılmalı.
Direksiyonun kilitlenmemesine dikkat edilmeli. Aksi halde, gerektiği
takdirde aracın itilmesi mümkün olmaz. Bütün yolcular dikkatlice
dışarı alınmalı. Motor kaputu kısmı olarak açılmalı. Böylece alevlerin
büyümesi önlenmiş olur. İmkan varsa akü kutup başı sökülmeli.Yangın
söndürücü varsa kullanılmalı; yoksa, battaniye veya oto kılıfından
yaralanılmalı. Bu örtüler alevlerin oksijen alıp büyümesini önleyecektir.
Hava almayan alev söner. Olay kum zemin üzerinde meydana gelmişse,
alevin üzerine kum atılarak söndürülebilir.
Hemzemin geçitlerden Geçerken:
Tren yollarının kara yoluyla kesiştiği geçitlerde çok dikkatli olmak
gerekir. Sağa sola bakıp oyalanmadan karşıya geçin. Büyük bir hızla
üzerinize gelen trenin durabilmesi için oldukça uzun bir mesafeye
ihtiyaç vardır. Araç geçit içinde stop edip kalmışsa hemen yolcuları
indirin ve emin bir noktaya geçmelerini sağlayın. Aracı iterek karşıya
geçmek mümkün değilse, birinci vitese takın ve kontağı açıp kapayın.
Bu şekilde aracın ileri doğru hareketini sağlarsınız. Bu şekilde
de hareket ettirmek mümkün değilse, en yakın aracın halatla sizi
çekmesini sağlayın...
Otomobil Kullanırken !
Genelde sürücüler otomobillerine gereken önemi göstermezler. Bu
nedenle uzun vadede araçta meydana gelen tahribat, daha önemli boyutlara
ulaştığı için, hem emniyet açısından hem de ekonomik açıdan daha
büyük masraflar yaratarak tehlike oluşturur. Bazı konularda dikkat
edilmesi gereken hususları saymak gerekirse ;
 Otomobilin periyodik
kontrolü sırasında göstergelerin (benzin, yağ, hararet göstergesi
gibi) doğruluk payı saptanmalı ve eksilen sıvılar yenilenmelidir.
Otomobili uzun
süre kızgın güneşin altında bırakmak son derece tehlikelidir çünkü
camların kapalı olması iç sıcaklığı arttırıp ön paneli deforme eder.
Aynı zamanda bu sıcaklık kapı ve cam kenarlarındaki lastiklerde
deformasyon ve çatlamalar meydana getirerek suyun otomobile sızmasına
neden olur. Bunu en aza indirmek için sıcak günlerde camları biraz
açık bırakmak, lastikleri vazelinlemek gerekir.
Otomobili sıcaktan
korumak için bilinenin aksine ağaçlıklı bir yere parketmek son derece
sakıncalıdır. Çünkü bitkilerden dökülen polen ve benzeri maddeler
otomobilin boyasına zarar verir.
Ani sis baskını
; İlk sis tabakasına rastlar rastlamaz alınacak önlem ayağı gazdan
çekip mutlaka vitesi küçültmektir. Bunu başka hiçbir alternatifi
yoktur, aksi takdirde kendinizi çok büyük bir tehlikenin içine atmış
olursunuz. Hızınızı azaltıp görüş mesafesinde yolunuza devam edebilirsiniz.
Klimalar ufak bir
kompresör yardımı ile işler ve motor gücü kaybına sebep olur. Ani
akselerasyon gerektiren durumlarda kapatılırsa, güç kaybı önlenmiş
olur.
Kaza Anında !
Otomobilden çıkmadan
önce kendinizin güvende olduğundan emin olun.
Kaza yerinden sonra değil önce ve diğer araçların sizi görebileceği
bir yerde durulmalıdır.
Diğer araçları
uyarmak için dörtlü flaşörler yakılmalı ve kaza eğer gece meydana
gelmiş ise farlar da yakılarak kaza yeri aydınlatılmalıdır.
Eğer yaralı varsa
ilk önce ambulans daha sonra da polis çağırılmalıdır.
Kontak kapatılmalı
ve kaza geçiren araç etrafında sigara ve benzeri mamuller içilmemelidir.
Eğer bir yangın
durumu söz konusu ise müdahaleye önce yolcuların bulunduğu bölgeden
başlanmalıdır. Daha sonra yangının başladığı yere ve en son da
yakıt deposuna müdahalede bulunulmalıdır.
Gece Yolculuğu Sırasında !
Takip
mesafesi 3 saniyeye çıkarılmalıdır.
Kesinlikle uykulu ve alkollü halde yola çıkılmamalı eğer gerekiyorsa
araç güvenli bir yer park edilip dinlenilmelidir.
Eğer karşıdan uzunlarını yakmış bir araç geliyorsa kesinlikle
cevaben uzunlar yakılmamalı, kısa aralıklarla selektör yaparak
yavaşlayın ve farlara bakmak yerine yolun orta sağına bakın.
Yağmurlu Havada
!
Silecekleri çalıştırmaktan kaçınılmamalı, eskimesini
engellemek için ön cam tamamen kapandıktan sonra çalıştırılmamalıdır
çünkü bilinen görüşün aksine sileceklerin lastikleri çalışarak
eskimez. Görüşünüzün kapandığı bir, iki saniye bile son derece
vahim sonuçlar doğurabilir
Silecekler sollama esnasında son hızda çalıştırılmalıdır.
Kalorifer sistemi ve arka cam rezistansları çalıştırılmalı
gerekirse bir bez ile ön cam silinerek görüş alanı yaratılmalıdır.
Gündüz dahi olsa kısa farlar yakılmalıdır.
Kısa aralıklarla araç güvenli bir yerde durdurularak
ön, arka farlar, stoplar, sinyaller ve fren lambaları silinmelidir.
Su birikintilerine girildikten sonra ıslanan fren
balatalarını kurutmak için kısa bir süre frene hafifçe basılmalıdır.
Araca binmeden önce ıslanan ayakkabıların acil
bir durumda fren pedalından kaymasını engellemek için bir bezle
taban kısmı silinmelidir.
Yağmurlu havalarda gaza gereğinden fazla basmak,
sert bir şekilde frene basmak, ani bir şekilde direksiyonu çevirmek
ve debriyajdan ayağın hızlıca çekilmesi kayma hareketini daha
kolay başlatacağından bu hareketlerden özellikle kaçınılmalıdır.
Yağmurun ilk yağdığı an yol yüzeyinde birikmiş
olan toz ve yağlar yolu daha da kayganlaştıracağı için bu dakikalarda
hız yavaşlatılmalı ve ani hareketlerden kaçınılmalıdır.
Sağanak yağmur esnasında oluşan su birikintilerine
girerken aquaplaning (su yastığı üstünde kayma) olayı oluşur.
Bu durumlarda direksiyon sıkıca tutulmalı ve hız kesmek için ayak
gazdan çekilmeli, frene çok yavaş basılmalı (eğer ABS varsa sonuna
kadar basılmalıdır) ve ani haraketlerden kaçınılmalıdır.
Özellikle lastiklerinizin dış derinliği 3 mm'den
az ise öndeki aracın lastik izleri takip edilerek kayma riski
azaltılabilir.
Kayma Esnasında
!
Eğer yokuş çıkarken geriye doğru kaymaya başlarsanız
ayağınızı yavaş yavaş gaz pedalından çekin ve zemine tutunma sağlanınca
yavaş yavaş tekrar basın.
Kayarken savrulmayı engellemek için direksiyonunuzu
kayma yönüne doğru çevirin, kesinlikle tekerleklerin kızaklamasına
sebep olacak şekilde frene basmayın, unutmayın dönmeyen ön tekerleklere
yön verilemez. Eğer kızakladıysanız hemen fren basıncını azaltın
ve tekerleklerin dönmesini sağlayın ama sakin ayağınızı frenden
tam olarak çekmeyin (ABS varsa sonuna kadar basmak gereklidir)
Unutmayın sizi probleme sokan neyse problemden
çıkaracak da odur. Gaza gereğinden fazla basmışsanız ayağınızı
gazdan çekin, frene çok bastıysanız frendeki basıncı azaltın,
direksiyonu sert bir şekilde çevirmişseniz direksiyonu yumuşatın,
ayağınızı debriyajdan sert çekmişseniz tekrar debriyaja basın.
Yola Çıkmadan Önce
!
Lastik havalarının tam ve dış derinliklerinin en
az 3mm olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Ön ve arka emniyet kemerlerinin çalışıp çalışmadığı
kontrol edilmelidir.
Sinyallerin ve farların çalışıp çalışmadıkları
kontrol edilmeli eğer aralarında çalışmayan varsa kesinlikle tamir
edilmeden yola çıkılmamalıdır.
Camlar, sinyaller ve farlar temiz olmalı, görüş
tam sağlanmadan yola çıkılmamalıdır.
Araçta boşta eşya olmamalıdır. Bunlar ani bir fren
esnasında ciddi yaralanmalara sebep olabilir ya da meşguliyet
vererek tek başlarına birer kaza sebebi olabilirler.
Araçta yangın söndürücü ve ilkyardım çantası bulundurmadan
yola çıkılmamalıdır.
Kalorifer sisteminin çalıştığından ve hava kanallarının
(özellikle ön) açık olduğundan emin olmadan yola çıkılmamalıdır.
Özellikle yağmurlu havalarda kalorifer sistemi ve rezistanslar
görüşü sağlamada önemli bir etkendir.
Silecek
suyu, yağ seviyesi, akü su seviyesi kontrol edilmeli eğer eksikse
tamamlanmalıdır.
İkinci El Araç Alırken Nelere Dikkat Edilmeli
!
Öncelikle
ruhsat sahibinden otomobil satın almaya özen gösterilmelidir.
Aracıdan
otomobil alınıyorsa ruhsat sahibiyle görüşülmek istendiği belirtilmeli
ve mutlaka görüşülmelidir.
Nakil vasıtaları vergi dairesine
giderek aracın borç durumuna bakılmalıdır.
Aracın
şahsi dosyası istenmeli ve bağlı olduğu trafik şubesinden haciz
işlemi olup olmadığına bakılmalıdır.
|