Festival, bu geleneksel bölümünde, geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi, Yedinci Sanat'ın yaşayan ustalarına küçük ama doyurucu toplu gösterilerle gerçek anlamda saygı sunarken, sinemaseverlere de yeni keşifler ve zengin deneyimler kazandıracak. Bu kez, zengin filmografilerinden seçilen önemli filmleriyle sinemaseverlerin karşısına çıkacak usta sinemacılar: Fransa'dan Claude Chabrol, ABD'den Brian De Palma, Türkiye'den Zeki Ökten ve Tayvan'dan Edward Yang.

Yılın ilk ustası, Fransız sinemasının en büyük isimlerinden Claude Chabrol. Programda beş filmiyle yer alan Chabrol'un "A double tour / İhtiras Yumağı" (1959), Provence'ta geçen, büyük bütçeli gösterişli bir gerilim filmi. Yönetmen, renkli olarak çektiği bu filmde daha sonra sık sık işleyeceği gözde temalarını: taşra burjuvazisi, burjuva ahlâkı ve suçluluğu gibi konuları ilk kez ele almıştı. Suç, sorumluluk ve cinayete varan intikam üzerine ironik ve aydınlatıcı bir çalışma olan "Que la bête meure / Canavar Ölmeli" (1969), Chabrol'un seyirciyi sürükleyip götüren, en iyi yapıtlarından biri. Yönetmenin o sıralardaki eşi ve orta dönem filmlerinin gedikli oyuncusu Stéphane Audran'a ödül getiren "Le boucher / Kasap" (1970) ise, yaralı ruhların sevgi ve dostluğu araması üzerine bir başyapıt. Adını aldığı zorlu müfettişin bir Fransız sahil kasabasında yönettiği cinayet soruşturmasını anlatan "Inspecteur Lavardin / Müfettiş Lavardin" (1997), son derece eğlenceli, şefkat yüklü, hayatın saçmalığını gösteren bir film. Chabrol seçmesinin son filmi ise, yönetmenin en yeni filmi olan, ve ilk gösterimi bir ay önce Berlin Film Festivali'nde yapılan "La fleur du mal / Kötülük Çiçeği" (2003). Usta yönetmen burada da, baş hedefi olan burjuvazinin peşine düşerek, onları bütün zaaflarıyla ortaya seriyor.

Aslında her tür filmin, ana genelde korkunun üstadı Brian De Palma, meslek yaşamının ikinci filmi olan ve piyasaya ilk çıktığında "X" reytingi alan "Greetings / Selamlar"da (1968), Vietnam Savaşı Amerika'sını, JFK suikastı saplantısını ve dikizci sinemacılığı hicvediyor. De Palma, "Selamlar'ın devamı olarak çektiği çılgın ve anarşik "Hi, Mom! / Merhaba Anne!"de (1970) ise 1960'ların sonundaki medya kültürünü hicvediyor. İlk filmin oyuncularından Robert De Niro, Vietnam gazisi Jon Rubini olarak gene karşımızda. Stephen King romanlarının ilk sinema uyarlaması olan "Carrie / Günah Tohumu" (1976), aynı zamanda yazarın eserlerini en iyi yansıtan uyarlamalardan biri. Genç Sissy Spacek'in, fanatik annesi ve acımasız arkadaşlarının kurbanı olmuş Carrie White'taki oyunu da kusursuz. Michael Caine'in başrolünde yer aldığı, gerilim dolu bir psiko-seksüel korku filmi olan "Dressed to Kill / Öldürmeye Hazır" (1980) ise, ustura gibi keskin bir ihtiras, delilik ve cinayet öyküsü. Yönetmenin, Antonioni'nin ünlü "Blow-Up"ından esinlenerek yaptığı "Blow Out / Patlama" ise, "Carrie"de ikinci derecede bir rolde izlediğimiz John Travolta'nın başrolünde oynadığı, siyasi imalarda bulunan çok başarılı bir "masum tanık" filmi. De Palma'nın, Howard Hawks'un 1931 yapımı çığır açıcı gangster filminden yola çıkarak gerçekleştirdiği "Scarface / Yaralı Yüz" (1983), 1980 baharında Amerikan Rüyası'nın peşine düşerek Miami'ye gelmiş Küba sürgünü Tony Montana'nın yeraltı dünyasındaki çarpıcı öyküsünü güncelliyor.

"Ustalara Saygı"nın bu yılki Türk ustası, Zeki Ökten. Adı önce Yılmaz Güney'in adıyla birlikte anılan ama orada kalmayıp, sinemamızın en saygın yönetmenlerinden biri haline gelen Ökten'in filmografisinden seçilen dört film, yaklaşık çeyrek asırlık bir süreyi kapsıyor. Yılmaz Güney tarafından yazılan ve uzaktan denetlenen "Sürü" (1978), Türk sinemasının yurtdışında da tescilli başyapıtlarından biri olmuş, çeşitli festivallerde ödüller almıştı. Berlin'den Gümüş Ayı'lı "Pehlivan" ise (1984), karısı, iki çocuğu ve yaşlı babasıyla yaşayan pehlivan Bilal'ın yozlaşmalarla kösteklenen hayat mücadelesini anlatıyor. "Düttürü Dünya" (1988) da, Ankara'da bir pavyonda klarnet çalarak hayatını kazanan, bir yandan da kaset çıkmayı hayal eden Mehmet'in benzer mücadelesi üzerine. "Gülüm" (2002) ise, 10 yıl sonra ilk kez "Güle Güle" ile sinemaya dönen usta yönetmenin son filmi. Ökten bu filminde, mütevazı, münzevi ve inatçı Ali Bey'in öyküsünün yanısıra, sıradan insanların mutluluğu bulma çabasını işlemiş.

Bu yılki Festival'in son usta yönetmeni Tayvan'dan geliyor ve Edward Yang, birbirinden ilginç beş filmiyle bölümü noktalıyor. Tayvan Yeni Dalgası'nın başlangıç noktası sayılan "Haitan de yitian / That Day on the Beach / O Gün Kumsalda" (1983), aynı zamanda yönetmenin ilk uzun metrajlı filmi. Yang burada, birkaç anlatı katmanını bir arada örerek, "kayıp" bir kuşağın deneyimini yansıtıyor. "Qinqmei zhuma / Taipei Story / Taipei Hikâyesi" (1985), Modern Taipei'de üst orta sınıftan genç bir çiftin yıkılan düşleri üzerinde odaklanan, sessiz, samimi, görsel olarak dikkat çekici, zarafetle çekilmiş bir film. Yönetmene Locarno'dan Gümüş Leopar getiren "Konbu finze / The Terrorizers / Teröristler"in (1986) terörizmi, duygusal ve kişisel cinsten bir terörizm. Yang filminde, birbirine tamamen yabancı insanların oluşturduğu üç grubun hayatlarının nasıl içiçe geçtiğini gösteriyor. "Majiang / Mahjong / Domino" (1996) Taipei'deki gençler arasında kurulmuş, adını aldığı domino ya da Mahjong oyunu kadar dolambaçlı, sonuçları kestirilemeyen bir tür dönme dolap. Başta Cannes olmak üzere, Yang'a birçok festivalden En İyi Yönetmen ödülünü getirmiş olan "Yi Yi / A One and a Two / Bir, İki" ise, küçük bir erkek çocuktan yaşını başını almış bir nineye kadar, farklı kuşakların hayatları üzerine itinalı bir gözlem sunan, ayrıntıları gözden kaçırmayan bir samimiyetle kotarılmış, muhteşem bir film.

Festival Programı için tıklayın...