T.C. Kültür Bakanlığı, Avrupa Komisyonu Türkiye Temsilciliği, Europa Cinemas ve Avrupa Film Festivalleri Komisyonu katkılarıyla gerçekleştirilecek olan festival kapsamında bu yıl, 1994’ten bu yana çektiği filmlerle birçok ulusal ve uluslararası festivalde ödül alan ve oluşturduğu sinema diliyle Türk sinemasının önemli yönetmenlerinden biri haline gelen Zeki Demirkubuz için düzenlenen bir toplu gösteri var.

“ Aşk, Acı ve Merhamet Öyküleri 1994-2001 ” başlıklı bu bölümde, Demirkubuz’un “ C Blok ”, “ Masumiyet ” ve “ Üçüncü Sayfa ” isimli eski filmleri ile, bu yıl Altın Portakal Film Festivali’nde yönetmene “ En İyi Yönetmen ” ödülünü getiren “ Yazgı ” ve çekimi yeni tamamlanan “ İtiraf ” isimli filmleri izleyicilerle buluşacak.

“ Avrupa’nın En İyileri ” bölümünde her yıl olduğu gibi bu yıl da Avrupa’nın en başarılı yönetmenlerinin filmlerine yer verilmiş. Bölüm kapsamında Ingmar Bergman, Costa Gavras, Ken Loach, Istvan Szabo, Lars Von Trier, Eric Rohmer, Milos Forman, Jiri Menzel, Vera Chitilova, Claude Goretta, Pedro Almodovar ve Jean Vigo’nun birer filmi gösterilecek.

Bergman’ın festival kapsamında yer alan filmi “ Yüz ”, burjuvazinin ikiyüzlülüğüne ironik bir şekilde saldıran bir film. Yönetmenin en eğlenceli filmleri arasında kabul edilen “ Yüz ”, Locarno’da Altın Leopar ve Venedik’te Jüri Özel Ödülü’nü almıştı.

Costa Gavras’ın 1963’te Yunanistan’da yaşanan gerçek bir olaydan yola çıkarak çektiği “ Ölümsüz / Z ” ise, yalnızca siyasal bilince sahip sınırlı sayıda izleyiciye ulaşacağı düşünülürken, gösterime girdiği her ülkede büyük ilgiyle karşılanmış ve Cannes Film Festivali’nde “ Jüri Özel Ödülü ”, “ En İyi Erkek Oyuncu ” ve “ En İyi Kurgu ” ödüllerini almıştı.

Ken Loach’un uluslararası alanda tanınmasını sağlayan gerçekçi filmi “ Kes ”, Karlovy Vary Film Festivali’nde üç ödül almış bir film. “ Kes ”, İngiltere’nin izbe bir endüstri kentinde yaşayan bir işçi çocuğunun küçük bir kerkenez kuşuyla ilişkisini anlatıyor. Festivalde gösterilecek bir başka film de Istvan Szabo’nun savaş sonrası Macar gençliğinin geçmişle yüzleşmesini işleyen “ Baba ”.

Festival programında yer alan filmlerden “ Suç Unsuru ”, Trier’in ilk uzun metrajlı filmi. Dışavurumculuk ve Fransız kara filminden izler taşıyan “ Suç Unsuru ”, aynı zamanda yönetmenin “ Avrupa ” üçlemesinin ilk filmi. Orta yaşlı bir kadının aşkı arayışını anlatan “ Güz Öyküsü ” ise, Eric Rohmer’in klasik romantik güldürü öğelerini eğlenceli bir şekilde yeniden yorumladığı bir çalışması.

29 yıllık kısa hayatına karşın sinema tarihinde bir efsane haline gelen Jean Vigo’nun başyapıtı olarak kabul edilen “ Hal ve Gidiş Sıfır ” bu yıl “ Avrupa’nın En İyileri ” kategorisinde yer alan filmler arasında. Milos Forman’ın amatör oyuncular ve doğaçlama diyaloglarla, kamerayı sokağa taşıyarak gerçekleştirdiği “ Maça Ası ” da bu bölümde gösterilecek filmlerden biri.

Jiri Menzel’in, endüstri devriminden sonra birçok teknik gelişmenin hayatı etkilemesi karşısında bireyin durumunu incelediği filmi “ Kısaltma ”, Vera Chitilova’nın yönettiği ve Çekoslovakya’da 1960’lı yıllarda çekilmiş en anarşik ve cesur film kabul edilen “ Papatyalar ”, Claude Goretta’nın annesinin ölümüyle büyük bir mirasa konan kendi halinde sessiz, orta yaşlı ve bekar bir büro memurunun hikayesini büyük bir yalınlıkla anlattığı filmi “ Davet ” ve aynı apartmanda yaşayan insanlar arasındaki ilişkileri ustaca anlatan bir Almodovar filmi olan “ Bunu Hak Edecek Ne Yaptım? ”, bu bölümde gösterilecek diğer filmler.

“ Avrupa Avrupa ” bölümünde ise, geçtiğimiz yıl Avrupa’nın çeşitli festivallerinde ödüller almış 10 film sinemaseverlerle buluşacak.

Stephen Frears’ın 1930’lardaki ekonomik bunalım döneminde Liverpool’da yaşayan bir işçi ailesinin duygu yüklü öyküsünü anlatan “ Liam ”ı; 1970’li yılların başında İsveç sinemasının en çok umut bağlanan yönetmenleri arasında yer alan Roy Andersson’un dört yılda tamamladığı “ İkinci Kattan Şarkılar ” isimli filmi; dünya canlandırma sinemasının usta isimlerinden Jan Svankmajer’in Pilsen Film Festivali’nde “ Altın Kingfisher ” ve “ Don Kişot ” ödülleri alan filmi “ Otesanek ” ve David Mannheim’in, Prag’da yaşayan ve insan hayatının karmaşıklığını yansıtan 20’li yaşlarındaki yedi kahramanın öyküsünü anlattığı filmi “ Yalnızlar ” bu bölümde yer alan filmler arasında.

Achim Von Borries’in yönettiği “ İngiltere ” isimli film de “ Avrupa Avrupa ” başlığı altında yer almakta. Kızılorduda görev yaparken Çernobil Santrali’nin temizlenmesinde çalışan ve radyasyona maruz kalan bir Ukraynalı’nın Berlin’de geçen şaşartıcı öyküsünü anlatan filmdeki rolüyle Brüksel Film Festivali’nde “ En İyi Erkek Oyuncu ” ödülünü alan Ivan Shvedoff, festivale Bursa’da konuk olacak.

Zlin, Pilsen ve Festroia festivallerinde ödüller almış “ Ülke ” de bu bölümdeki filmlerden biri. 1920-1970 yılları arasında hiçbir zaman varolmamış, kimsenin anımsamadığı ve hakkında konuşmadığı bir ülkede geçen film, bir avuç köylünün hayatlarından traji-komik anlar içeriyor.

Yönetmeni Bela Tarr’ın yine Bursa’da festivale konuk olacağı “ Karanlık Armoniler ” ise bir süre komünizmle yönetilmiş bir ülkede düzeni ve barışı yok edip anarşik bir ortam yaratmaya çabalayanlara karşı sessiz bir çığlık niteliğinde... 1960’larda Çek sinemasında bir gelenek haline gelen ve toplumsal sorunlara ince bir mizahla yaklaşan absürd hümanizm akımının yeni örneği “ Bölünürsek Düşeriz ”, “ Avrupa Avrupa ” başlıklı bölümün son filmi.

7. Avrupa Filmleri – Gezici Festivali’nde “ Avrupa Panoraması ” başlıklı bir bölüm de yer almakta. Birçoğu uluslararası festivallerde ödül almış otuz yeni kısa filmden oluşan bölümde yer alan filmler, bu yıl ilk kez verilecek izleyici ödülü için yarışacak ve izleyicilerin oyları ile seçilecek en iyi kısa film, 1000 dolar tutarında para ödülü alacak.

Fransız Yeni Dalgası’nın büyükannesi Agnes Varda’nın “ Yanco Amca ”, “ Ulis ”, “ Selam Kübalılar ” ve “ Merdivenlerin Çok Güzel, biliyor musun? ” adlı kısa filmleri ile Çek ve dünya canlandırma sinemasının en önemli yönetmenlerinden Jan Svankmajer’in birçok festivalde ödül almış dokuz kısa filmi de festival izleyicilerine sunulan seçenekler arasında.

Avrupa Sinemasının ilerlemesini ve tanıtılmasını sağlamak amacıyla kurulan, 170 festivalin üye olduğu Avrupa Filmleri Festivalleri Koordinasyonu tarafından hazırlanan “ Kısa Filmlerle Avrupa 5 – Klasik Belgeseller ” adlı toplu gösterimde ise, Marcel Carn, Hans Richter, Joris Ivens, Vittiorio de Seta, Claude Goretta ve Alain Tanner gibi yönetmenlerce 1920 – 1967 yılları arasında çekilen, Avrupa tarihine ışık tutan sekiz belgesel gösterilecek.

Aynı kuruluş tarafından Avrupa’da kısa filmlerin tanıtılması amacıyla hazırlanan “ Kısa Filmlerle Avrupa 6 ” adlı program kapsamında ise, Avrupa’daki çeşitli festivallerde ödüller almış on kısa film yer alıyor.

Festival kapsamında yer alan etkinliklerden biri de, bu yıl 50. sanat yılını kutlayan Atıf Yılmaz için, “ Yönetmen Atıf Yılmaz ” adlı bir kitap hazırlanması. Yönetmenin sanat hayatı boyunca birlikte çalıştığı sinemacılarla arkadaşlarının yazılarından oluşan kitap, festivalin açılışında Yılmaz’a hediye edilecek.

Geçen yıllarda olduğu gibi bu yıl da festivalin yerli ve yabancı konukları Bursa’da bir araya gelecekler. “ Yönetmen Atıf Yılmaz ” kitabının yazarları da kitabı tanıtmak ve Atıf Yılmaz sinemasını tartışmak üzere Bursa’da bulunacaklar.

7. Avrupa Filmleri Festivali 7 Kasım’da Diyarbakır’da sona erecek. Festival programı ve filmler hakkında ayrıntılı bilgi almak isteyenler www.europeanfilmfestival.com adresini ziyaret edebilirler...