Göreme Vadisi	Günümüzde Göreme
Göreme ve Hıristiyanlık	Harita

Antik çağda Cappadocia, Bizans Döneninde Korama, bugün Göreme diye bilinen bölge, bir yandan orta Anadolu'yu Filistin ve Suriye'ye diğer yandan Ciliciya'yı Karadeniz'e bağlayan antik yolların kesişiminde bulunmaktadır.

Bu bölgede Bronz Devrine (M.Ö.3000) kadar inen bir yerleşmenin bulunduğu arkeolojik buluntular ile belgelenmiştir. "Tarih çağlarından

önceye ait höyüklerin yanı sıra, 2000 yıllarından
sonra da Hitit,Frig, Pers ve Makedonyalılar bölgeye
egemen olmuştur. İskender imparatorluğu
parçalandıktan sonra bağımsız Cappadocia Krallığı kurulmuştur. M.Ö.III-I yy.lar arası. Eski Dünyaya yayılmış olan Helenistik akımlar bölgede de yüzeysel bir biçimde etkili olmuştur.

M.S. 17-18'de Cappadocia, Roma imparatorluğunun sınır eyaleti olmuş, Kayseri'ye yakın Eusebia (Mazaka) adındaki eski yerleşme Caesarea adını alarak, imparator Tiberius tarafından eyaletin başkenti olmuştur. Bu eski kentin yanına da Aziz Büyük Basileos (329-379)'un kurduğu manastır ve hastane çevresinde geliştiği sanılır. 605'de Sanani, 647'de ise Arap istilaları ardından VII-VIII. yy.lar boyunca süren Arap saldırıları yüzünden Bizanslıların Toros'ların kilit noktalarında inşa ettikleri kaleler sistemi yoluyla Ciliciya'dan başkente acil haberler kısa sürede gönderilebiliyordu.

Cappadocia'nın güneyinde uzanan Melendiz Dağları ile Hasan dağı, Arap saldırılarına kalkan oluyordu. Bu arada zoraki göçler sonucunda kendilerine güvenilir barınaklar arayan rahipler, bölgenin doğal yapısının sağladığı avantajdan faydalanıp, bu bölgede dini faaliyetlere başladılar. X.yy.da Nicephorus Phocas'ın Bizans imparatoru olmasından sonra önem kazanan bu bölge, 1071 Malazgirt Savaşından sonra Türk tehlikesi baş göstermiş, nitekim Kayseri, önce Danişmentoğulları'na başkentlik etmiş, 1174'de Selçuklu yönetimine geçmiştir. 1243'de Moğolların eline geçen kayseri, daha sonra Ertena Beyliği idaresine girdi. Bölgenin Osmanlı hakimiyetine girişi ise 1515'de Yavuz Sultan Selim zamanında olmuştur.

Yaygın bir manastır yaşamının var olduğu sıralarda ( X - XI.yy.da) bu bölgeye yerleştirilmiş olan Ermeniler, Rumlar ile içiçe, ancak birbirine karışmadan yaşamaktaydılar. Bu topluluklar XIII.yy.daki Moğol istilası ile, Türk birliğinin Anadolu'da kriz geçirdiği sıralarda, Göreme civarında belki de bir sosyal harekete girişmişlerdi. 1270'de Asya'dan gelerek bu bölgede ufak bir köyü kendisine merkez yapan Hacı Bektaş Veli, Anadolu'nun sosyal yapısını değiştirecek çalışmalara başlamış, kurduğu okulda yetiştirdiği öğrencileri tüm Türk dünyasına göndermişti. Osmanlılar devrinde de bu tip kitlesel olaylara sahne olan bu bölge, XV.yy.da önemli bir Türk yerleşmesi olarak sivrilmiştir. Buna rağmen Göreme ve çevresinde Hıristiyan kültür ve varlığı kesintisiz olarak xx.yy.'a kadar ulaşmış, fakat önemli değişikliklere uğramıştır. Lozan Antlaşmasından sonra Rumların boşaltmış olduğu Göreme bölgesinde, Sinasos ve Gelveri gibi köyler ve diğer mahallelerde fresko süslemeleri olan yeni yapılar bu toplulukların ürünleridir.