Artvin
(Livana) Kalesi: Ortaçağ'da yörede yaşayan Hıristiyan medeniyetince,
yani Bagratlılar tarafından X.yy.'da (M.Ö. 937 Bagratlar) kurulmuş olmalıdır.
Stratejik konumu itibariyle Osmanlılar zamanında temin edilerek kullanılmıştır.
Şavşat (Satlel) Kalesi: Bagratid Krallığı kalelerine olan benzerliği
de dikkate alındığında kalenin, günümüze ulaşan şekliyle IX.yy.'da kurulmuş
olduğu söylenebilir. Bundan sonra bir zaman Atabeklerin; XVI.yy.'da
Osmanlıların eline geçen kaleden, XVII. yy.'ın ortasında bölgeyi dolaşan
ünlü seyyahımız Evliya Çelebi "Ocaklık olarak idare edilebilir.
Şavşadistan içinde sarp bir yerdir." diye bahsedilir.
Çarşı (Merkez) Camii (Artvin) : Büyük bir bölümü baştan sona kadar
yenilenen ve çeşitli onarımlar geçiren cami, ilk olarak Hicri 1277/1278
(M.1860/1861) tarihinde, Artvin halkı tarafından inşa edilmiştir. Zamanla
ibadet yapılmayacak hale gelen yapı, 1954 yılında temele kadar yıkılarak
1957-1958 yılları arasında, aynı yerde bugünkü cami ibadete açılmıştır.
Hicri 1282 (M.1865) tarihli minber ve vaaz kürsüsü orijinal yapıya aittir.
Kemalpaşa Kilise-Camii (Şavşat (Merkez)- Yeniköy Mh.): Merkez
Camii olarak da adlandırılan yapı, 1900 yılında, yöredeki Rus işgali
sırasında kilise olarak inşa edilmiştir. 1924 yılında camiye çevrilerek
halen aynı işlevi sürdürmektedir. Ayrıca, caminin batı cephesine daha
sonra iki katlı ek mekan yapılmıştır. Tarihi özellikteki diğer camiler
Artvin Merkez'de Salih Bey Camii (1793), ahşaptan işleme ile yapılmış
Arhavi Dikyamaç Köyü Camii, Borçka Muratlı Köyü Camii ile Yusufeli İlçesi
Demirkent Köyü Camiidir.
Borçka
Karagöl: Orman ve yaylalarındaki endemik flora zenginliği,anıt ağaçları,derelerindeki
kırmızı pullu alabalığı, Saf Kafkas arılarıyla üretilen karakovan Macahel
balı gibi çeşitli özellikleri bulunan Camili yöresi doğa ve çevreyi
seven turistleri yoğun ilgisini çekmektedir. Bu özelliklerinden dolayı
Camili Havzasının bir bölümü tabiat koruma alanı ilân edilerek yöre
koruma altına alınmıştır.
Cevizli Manastırı (Şavşat-Cevizli Köyü) : 899-914 yılları arasında
Bagratlı prenslerinden Aşud Koh tarından yaptırılmıştır. XI. yy.'dan
sonra, yörenin önemli dini merkezleri arsında anılan yapı, XII. Ve XV.yy.'larda
tamir geçirdiği bilinmektedir. Bölgenin islamlanması ile birlikte cami
olarak kullanılan yapı, 1885 yılında kubbesine ve haç kollarına yıldırım
düşmesi sonucu hasar görmüş ve 1889 yılında terk edilmiştir.
İşhan Manastırı: Yusufeli ilçesine bağlı Dağ Yolu Köyü'nde bulunmaktadır.
IX. yüzyılda inşa edilen manastır; kilise ve şapelden oluşmaktadır.
Kilisenin bir kısmı bir zaman cami olarak kullanılmıştır. Yüksek kasnaklı
külahı, içteki freskli, dışta ki plastik süslemeleri ile, düzgün kesme
taş işçiliğindeki kilisesi, dönemin sanat zevkinin en önemli temsilcisidir.
Bulanık
(Rabat) Kilisesi : Ardanuç ilçesine bağlı 17 km. mesafedeki Bulanık
köyünün Çamlık mahallesindedir. 800-900'lü yıllarda yapıldığı tahmin
edilmektedir. İçindeki gizli geçitlerle Bulanık deresine inilmiş fakat
çeşitli nedenlerle bu geçitler tahrip olmuş ve kapanmıştır.
Berte Köprüsü: Artvin - Şavşat karayolunun 21.kilometresinde,
Berta Suyu üzerinde bulunmakta olup 64 m. uzunluğa sahip, üç gözlü ve
yolunun düz olduğu taş köprüler grubundadır. XIX. yüzyıl ikinci yarısında
yaptırıldığı tahmin edilmektedir. Günümüze sağlam olarak ulaşmıştır.
Sahara Yaylası: Şavşat ilçesine 15 km. uzaklıkta olup Şavşat-Ardahan
karayolu üzerindedir., Sahara Karagöl Milli Parkı sınırları içinde bulunmaktadır.
Kocabey Kışla Evleri kendine özgü ahşap mimari özellikleri ile ilgi
çekmektedir. Bu yörede her yıl Temmuz ayının 4'ncü haftasında Sahara
Pancarcı Festivali düzenlenmektedir. Sahara da Karavan Turizmine uygun
alanlar bulunmaktadır.
Bülbülan
Yaylası: Karanlık meşe ve Yalnızçam dağları ile kaplı ve Ardahan
ile hudut olan meşhur Bilbilan yaylası, yöre insanının yaylacılık geleneğini
sürdürdüğü yaylalardandır. Ardanuç ilçesinden doğuya 51 km. stabilize
yolla veya Şavşat-Ardahan üzerinden ulaşmak mümkündür. Yaylada her Cumartesi
günleri Pazar kurulmaktadır. Kurulun bu pazarda, gıda ve ihtiyaç maddeleri
alım-satımı yapılmakta ve canlı hayvan borsası kurulmaktadır.
Cehennem Deresi Kanyonu: Türkiye'nin sayılı kanyonlarından biri
olan Cehennem Deresi Kanyonu, ilginç doğal yapısı ile insanların ilgisini
çekmektedir.
Güngörmez Suyu: Yusufeli ilçesi Güngörmez Dağları'nda bulunmaktadır.
Akşam karanlığında suyunun akmaya başlaması ve gün açıldığında suyunun
kesilmesi ile insanların dikkatini çekmektedir.
Çoruh Vadisi: Zeytin, fıstık çamı ve diğer Akdeniz ikliminde yetişen
bitki örtüsünü içinde barındıran Çoruh Vadisi, ilginç jeolojik ve jeomorfolojik
yapısı ile görülmeye değer yerlerdendir.
Kafkasör:
Artvin şehir merkezinin güneybatısındaki yaylaya 10 km. asfalt yolla
ulaşılmaktadır. 1250 m. Yükseklikteki yayla görülmeye değer güzelliktedir.
Altyapı hizmeti götürülmüş olan yaylada Artvin Belediyesi tarafından
yaptırılan 80 yatak kapasiteli bungalovlar bulunmaktadır. Her yıl Haziran
ayının son haftasında düzenlenen ve 3 gün süren Boğa Güreşleri Etkinlikleri,
yerli ve yabancı turistler tarafından yoğun ilgi görmekte, festival
havasında geçmektedir.
Hatila Vadisi Milli Parkı: Artvin İl Merkezinden 10 km'lik stabilize
bir yol ile ulaşım sağlanmaktadır. Hatila Vadisi'nin gerek ilginç jeolojik
ve jeomorfolojik yapısı ve gerekse özgün bitki toplulukları yöreye ülkemizde
nadir rastlanan bir alan özelliğini vermektedir.Ayrıca bu doğal öğelerin
birleşimi sonucu eşsiz peyzaj güzellikleri ortaya çıkmakta ve bu durumda
zengin rekreasyonel potansiyel arz etmektedir.
Sahara-Karagöl Milli Parkı: Şavşat İlçesi sınırları içinde bulunan
Karagöl-Sahara Milli Parkı iki ayrı sahadan oluş- maktadır. Sahara,
Şavşat ilçesine 17 km. uzaklıkta olup Şavşat-Ardahan Karayolu üzerindedir.
Orman örtüsü, ladin ve göknarlardan meydana gelmiştir. Yörede antro-
projen step karakterinde sahalar geniş alanlar kaplamaktadır. Kocabey
yaylası ve çevresinde alpin zona ait bitki türlerine rastlanmaktadır.
Gorgit-Efeler
Tabiatı Koruma Alanları: Doğal yaşlı ormanı, her biri anıt olma
özelliğine sahip ağaçları bünyesinde barındıran ve dünya doğal koruma
kriterlerinden son derece önemli parametre olan Doğal Eski Ormanlardandır.
3200 mm. Yıllık yağış ve sürekli bağıl nemin egemenliği altında derin
vadiler boyunca yükselen bakir bitki örtüsü ile bir Yağmur Ormanı Ekosistemidir.
Zeytinlik Camii: Artvin Merkezine bağlı Zeytinlik Köyü'nde bulunmaktadır.
Yapı, H.1272 (M.1857) yılında Saliha Hanım tarafından yaptırılmıştır.
Minaresi yeni eklenmiştir. Kapı formu ve ağaç süslemeleri niteliklidir.
Altıparmak Kilisesi (Barhal): Yusufeli ilçesinin 12 km kuzeybatısındaki
Altıparmak köyündedir.
Adakale Türbeleri: Ardanuç ilçesi, Adakale Mahallesi'ndeki İskender
Paşa Camii'nin hemen yanında bulunmaktadır. Türbeler yörede yöneticilik
yapan Ali Paşa, Süleyman Paşa ve Hatice Hanım'a ait olup, muhtemelen
XVIII. yüzyıl eserleridir. Yöredeki diğer türbeler ise; Şavşat ilçesi
Köprülü Köyü'ndeki Zor Mustafa Bey, Ciritdüzü Köyü'ndeki Atabek ve Ardanuç
ilçesi Peynirli Köyü güzergahındaki Candarbaba türbeleridir.
Artvin Şehir Hamamı: Artvin Çarşı Mahallesi'nde bulunmaktadır. Dört
eyvanlı ve dörtköşe hücreli tipik bir Osmanlı hamamı olup, muhtemelen
XVIII. yüzyılda yaptırılmıştır. Halen işler durumdadır. Bu hamamın dışında
Ardanuç ilçesi, Adakale Mahallesi'nde ve Yusufeli ilçesi Kılıçkaya Beldesi'nde
geç Osmanlı dönemine ait terkedilmiş durumda iki küçük hamam daha bulunmaktadır.
Saitbey Çeşmesi: Artvin Merkez Çayağzı Mahallesi Salihbey Camii
yanında bulunmaktadır. H.1255 (M.1810) yılında Sait Bey tarafından yaptırılmıştır.
Günümüzde işlemeyen çeşme, Çelebi Efendi Çeşmesi'ne benzemektedir. Bu
iki çeşmenin yanısıra Ardanuç ilçesi Aydın Köyü'nde ve Hoşa ilçesi Merkez
Kuledibi Mahallesi'nde de birer adet geç Osmanlı dönemine ait çeşmeler
bulunmaktadır.
Kaplıcalar ve İçmeler:
Otingo Kaplıcası: Borçka ilçesinin 8 km doğusunda Balcı köyündedir.
Küçük bir otel ve lokanta bulunan kaplıcaya orman yolundan gidilmektedir.
Zeytinlik Kaplıcası: İl merkezinin 5 km güneyinde Zeytinlik köyündedir.
Mide ve bağırsak hastalıklarına iyi gelmektedir.
Ilıca köyü Kaplıcası: Şavşat ilçesinin 12 km batısındaki Ilıca
köyündedir. Küçük bir otel ve lokantası bulunmaktadır. Romatizma hastalıklarına
iyi gelmektedir.
Ciskara Maden Suyu: İl merkezine 20 km mesafededir. Romatizma hastalıklarına
iyi gelmektedir.
Ayrıca Genya dağının üzerinde Yalnızhan ve Acısu gibi şifalı maden suları
mevcuttur.