Kentleri: Aydıntepe, Demirözü
Bayburt
Doğu Anadolu'yu Karadeniz'e bağlayan Erzurum-Trabzon tarihi İpek Yolu
üzerindedir. Marco Polo ve Türk seyyah Evliya Çelebi bu yoldan geçmişlerdir.
Çoruh nehrinin kıyısında bulunan şehrin tarihi M.Ö. 3000'lere kadar
uzanır.
Bayburt;
Doğu ve Güneydoğusunda Erzurum, batısında Gümüşhane, kuzeyinde Trabzon
ve Rize, güneyinde Erzincan illeri ile çevrili Anadolu'nun kuzey-doğusunda
Çoruh nehri kenarında ve denizden 1550 metre yükseklikte kurulmuş 3652
km2 yüzölçümü olan bir ildir.
Bayburt ve çevresi yeryüzü şekilleri bakımından genel olarak üç bölümden
oluşmaktadır. Birincisi sahanın batı yarısını oluşturan Bayburt ovası,
ikincisi akarsuların oluşturduğu vadiler ve üçüncüsü de yörenin etrafını
çevreleyen ve doğu yarısında yer tutan dağlık alanlardır. Yaklaşık 900
km2'yi bulan Bayburt ovası 1450-1750 metre arasında değişen yüksekliktedir.
İldeki Kop ve Soğanlı dağlarında çok sayıda yaylalar mevcuttur. Çoruh
nehri ise 3239 metre yükseklikteki Mescit dağından doğarak güneydoğudan
il sınırlarına girmekte ve Çoruh vadisine girerek ili terk etmektedir.
İlin Soğanlı dağları üzerinde Haldizen (Balıklı Göl) ve Göloba (Atlı
Göl) gibi bazı krater gölleri de mevcuttur.
Bitki örtüsü açısından çeşitlilik göstermesine rağmen, zengin değildir.
İl arazisinin % 27'si ekilebilir arazi, % 2'si Çayır, % 3'ü Orman, %
49'u Mera ve yayla, %19'u ise kayalık ve bozkırdır. Kop Dağı "Turizm
Merkezi" ilan edilmiş ve bu merkez üzerinde "Kop Dağı Kayak
ve Kış Sporları Merkezi "planlama çalışmaları Turizm Bakanlığınca
yapılarak bitirilmiştir.
Bayburt
ve yöresi, Türklerini Anadolu'da ilk yerleştikleri bölgelerdendir. Tuğrul
Bey'in Anadolu seferi (1054) sırasında Bayburt, Çoruh nehri ve Karadeniz
dağlarına (Parhar) uzanan sahalara akınlarda bulunan Selçuklu kuvvetlerinin
hücumlarına maruz kaldı ise de fethedilemedi. Kesin Türk hakimiyeti
Malazgirt zaferinden sonra gerçekleşti.
Şehir 1072'den 1202'ye kadar bazen Erzurum yöresinde hüküm süren Saltuklar'ın
bazen de Danişmendiler'in hakimiyetinde kaldı. Bir ara Trabzon imparatoru
I.Alexis Comnen'in kumandanı Theodore Gabras tarafından işgal edildiyse
de, kısa süre sonra yeniden Danişmendli hakimiyetine girdi. (1098) Selçuklular
1202'de Saltuklu Devletine son verince Bayburt'u da ele geçirdiler.
Çoruh Nehri ve kolları tatlı su ürünleri balıkçılığına elverişlidir.
Bir kolu Mescit dağlarından, diğer bir kol da Otlukbeli dağlarından
çıkarak iki kol halinde ilin sınırları içerisinde Dikmetaş köyü altında
birleşen Çoruh nehri debi bakımından ülkemizin en önemli akarsularından
biri olup, bu özelliği nedeniyle su sporlarına çok elverişlidir. Dikmetaş
köyünden başlayarak Çoruh nehrinin il sınırlarını terk ettiği Aslandede
köyüne kadar olan kısmında su sporlarından kano ve rafting yapılmaktadır.
Ticaret ve sanayiin gelişmediği ilde tarım ve hayvancılık başlangıçtan
beri ekonomiyi sürükleyici bir rol oynamıştır. Tarım ürünü olarak ilde
hububat çeşitleri, yem bitkileri, şeker pancarı ve az da olsa meyve
sebze üretimi yapılmakta, genelde ilin sebze ihtiyacı diğer illerden
karşılanmaktadır. Arazinin büyük bir kısmı kıraç olup Çoruh vadisinde;
Aydıntepe ve Sünür ovalarında sulu tarım yapılmaktadır.
Bayburtta bakır işlemeciliği, kilim ve ehram dokumacılığı önemlidir.
Özellikle üretilen kilim motifleri Bayburt'a ait ve orijinaldir. Ayrıca,
ehram dokumaclığı da yöreye özgü bir dokumadır. Ehramdan yapılan yelek,
masa örtüsü, yatak örtüsü, seccade, perde ve kravat gibi eşyalar ilgi
çekicidir.
Hayvancılık ilin geçim kaynaklarından en önemlisidir. Arazi hayvancılık
yapmaya çok elverişlidir. Mera hayvancılığı yapılmaktadır. Son yıllarda
besi hayvancılığına doğru bir gelişme gözlenmektedir. Süt inekçiliği
ıslah çalışmaları da devam etmektedir. İlimiz ilçe ve köylerinde arıcılık
yapan aile sayısında büyük artış gözlenmekte, il sathında çok nefis
kokulu bal üretimi yapılmaktadır.
Bayburt ili çok eski transit ticaret yolu olan Trabzon-İran arasındaki
"İpek ve baharat yolu"nun bir durağıdır. Ekonomisi tarım,
hayvancılık ve ticaret ağırlıklıdır. Tarım dışında kalan ekonomik yapısı,
üretim yolu ile satışa arz şeklinde değil, dışarıdan getirip satışa
sunma şeklinde gelişmiştir.