Karaca
Mağarası: Torul İlçesine bağlı Cebeli Köyü sınırları içerisinde
barındırdığı Karaca Mağarası şehir merkezine 17 km. mesafede, denizden
1550 m. yükseklikte olan ve Gümüşhane turizminin lokomotifi durumunda
bir mekandır.
Mağara damlataşı şekillerinin en güzel ve en görkemli, görenleri büyüleyici
örneklere sahiptir. Mağara görenlerin tekrar görmek istedikleri, UNESCO'nun
Dünya Miras Listesine girecek güzellikte ve değerde bir mekandır. Bu
nedenle Gümüşhane turizminin adeta dinamosu durumundadır. Sağlık turizmi
yönünden özellikle solunum rahatsızlıklarına (astım gibi) iyi gelmektedir.
Tomara Şelalesi: Şelale Doğu Karadeniz Bölgesi Gümüşhane İli
Şiran İlçesine 25 km mesafede bulunan Seydibaba Köyündedir.
Tomara Şelalesi adeta kayaları patlatarak 15-20 m. genişliğinde bir
alandan çıkarak yaklaşık 25-25 metre yükseklikten kar veya süt rengini
almış bir su varlığı şeklinde 2 km uzaklıktan duyulan su ninnileri sesleri
ile yatağına dökülmektedir. Suyun akış vadisi içerisinde oluşturduğu
akış kıvrımları , akış rejimi vadinin rafting yapılabilecek konumda
olmasını sağlamaktadır. Şelale ve çevresinin zengin flora ile oluşturduğu
uyumlu peyzajı görülmeye değer güzelliktedir.
Artabel
Gölleri: Gümüşhane ili Torul ilçesi Gülaçar Köyü'nden geçen Artebel
Deresi menbasında bulunan ve yörede Yıldız gölleri, Beş göller, Karanlık
Göller gibi adlarla alınan krater gölleri Gümüşhane il merkezine yaklaşık
60 km. uzaklıkta bulunmaktadır. Gülaçar köyüne bağlı Artebel Mahallesi'nden
sonra orman yolu ile ilk şelaleye ulaşmak mümkündür bu noktadan itibaren
ilk krater gölü olan Karanlık gö1e 90 dakikalık bir yürüyüşle ulaşmak
mümkündür.
Limni Gölü: Torul ilçesi Zigana Köyü Saronay Yaylasındadır. Göl
ve çevresi sahip olduğu doğal güzellikleri, zengin flora ve faunası
ile adeta insanları büyülerken klima özelliği havası ile insanlara sağlıklı
bir ortam sunar. Göl çevresinde öncül tesisler mevcuttur.
Zigana Turizm Merkezi: Gümüşhane -Trabzon yolunun 50. km.'nde
bulunan Zigana tünelini geçtikten sonra doğaya 3,5 km stabilize yolla
ulaşılan Zigana Turizm Merkezi 2032 m. yüksekliktedir. Hava yolunu tercih
edenler Trabzon-Zigana arası 50 km. asfalt yolu, otobüsle gidebilirler.
Zigana, yaz aylarında çim kayağı, kış aylarında kayak turizmine elverişli
ender beldelerimizden biridir. Nemli deniz iklimi ile kara iklimi arasında
çok ilginç bir bölgemizidir.
Örümcek Ormanları: Gümüşhane ili Kürtün İlçesi sınırları içerisinde
yer alan örümcek Ormanlarında Avrupanın en yüksek göknarları (61,5 m.)
ve Türkiye'nin en uzun ladinleri (57,6 m. ) yer almaktadır. Örümcek
Ormanları İl merkezine 60 km. mesafede olup, karayolu ile ağaçların
bulunduğu bölgeye gidilebilir.
Sarıçiçek
köy odaları:
Sarıçiçek Köyü Gümüşhane İl sınırları içerisindedir. Sarıçıçek Köyüne
ulaşmak için Gümüşhane-Erzurum Karayolunun 20. km.'ndeki Tohumoğlu mevkiinden
Yağmurdere yoluyla gidilir. İl Merkezine 50 km. uzaklıktadır. Sarıçiçek
Köyü 60 haneli tabii güzelliği, yer aldığı dağın yamacında zümrüt yeşili
vadiye inen taraçalar üzerine kurulmuş evleriyle çarpıcı bir güzelliğe
sahiptir. Evler 1873 yılında yapılmış olup, iki adettir. Bölgede ortaya
çıkan mesken tiplerinin oluşumunda Türk geleneği ile yerleşik geleneğin
ve mahalli hususiyetlerin büyük rolü olduğu tahmin edilmektedir. Odaların
içerisi sanat açısından ilgi çekici şekilde tezyin edilmiştir.
Baltahan Çeşmesi: Daldaban Mahallesi'nde, Sadullah Efendi Camii'nin
güney-batısında yer alan Daltaban Çeşmesi, Birinci Dünya Savaşı sırasında,
"Cihad-ı Ekber" hatırasına yapılmıştır. Yapılış tarihi, güney
cephesi kitabesinde 1331-1333 olarak belirtilmiştir. Rumi olarak kabul
etmek durumunda olduğumuz bu tarih 1915-1917 miladi yıllarının karşılığıdır.
Kanberli Köprüsü: Gümüşhane'nin Canca Mahallesindedir. Harşit
Çayı üzerinde yer alan köprü, tek gözlü yontma taşlarla inşa edilmiş,
Osmanlılar döneminde yapıldığı sanılmaktadır. Kısmi bir onarımdan. geçirilen
bu köprünün kitabesi yoktur.
Santa Harabeleri: Santa Harabeleri 17. yy'dan beri dini, ticari
ve kültürel önem taşıyan bir yerleşim yeridir. Santa Harabeleri bugünkü
Dumanlı köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. 7 adet mahallesi vardır.
İl Merkezine uzaklığı 80 km.'dir. Ulaşım Yağmurdere Bucağı üzerindedir.
Her mahalle tümüyle taştan inşa edilmiş tek katlı konutlar, taş cepheli
1 veya 2 kilise, her sokak başında 1 çeşme vardır. Tarihi eserler yönünden
zengin olan Santa doğal konumları itibariyle de yayla özelliği taşımaktadır.
Sadak Harabeleri: Satala olarak bilinen Antik Kent Doğu Karadeniz
Bölgesi Gümüşhane İli Kelkit İlçesinin 17 km. Güneydoğusundadır. Bu
günün Sadak Köyü Antik Devirde Satala adını taşıyordu. Eski Roma İmparatorluğunun
doğudaki en önemli askeri ordugahı Anadolu ve Kapadokya 'dan Karadeniz'e
geçen askeri yolların birleştiği bir kenttir.
Kent çevresinde
tiyatro, opera ve yapı kalıntıları , motifli tuğlalar, prezeler , sütun
başlıkları, hayvan heykelcikleri , mühürler, sikkeler, yüzükler, pişmiş
topraktan yazıtlar,Roma ve Erken Bizans dönemine aittir.
Antik kenten Su Kemerleri, ünlü Yunan heykeltıraşı Fidyes tarafından
yapılan ve şu anda Londra Brithiş Museum'da bulunan güzellik tanrıçası
Afrodit' in heykeli, antik havuz, mezar sikkeleri,günümüze ulaşan tarihi
kalıntılardır.
İmera Manastırı: Olucak (İmera) Manastırı; il merkezine 38 km.
uzaklıkta Olucak Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Antik kentte
kubbeli ve kubbesi tonozlarla örtülü manastır bulunmaktadır. Kitabesinden
1350'de yapıldığı anlaşılmaktadır. Çok sayıda tarihi ve kültürel değeri
bulunan antik şehir arkeolojik sit alanı ilan edilmiştir.
Kadırga Yaylası: Gümüşhane ilinin 200 adet irili ufaklı yaylasının
odak noktası olan Kürtün ilçesinin Süme Köyü sınırları içinde yer alan
Kadırga Yaylası şenlikleri özel hafta olarak nitelenen otçular (çokluk)
haftası Temmuz ayının 3. haftasında 35-40 bin kişinin katılımıyla kutlanır.
Şenliklerde halk yöresel kıyafetler giyerek halkoyunları oynar, el sanatları
sergileri açılarak yöresel ürünler sergilenir ve halk pazarları kurulur.
Bundan başka Erikbeli ve Taşköprü yaylaları da meşhurdur.
Akçakale Mağarası: Doğuda şehir merkezine yaklaşık 10 km mesafededir.
Merkeze bağlı Akçale Köyünün Arsa mahallesi sınırları içinde yer almaktadır.
1996'da bulunan mağara deniz seviyesinden 1585 metre yüksektedir. Mağaranın
girişi ile en derin yeri arasında 95 metre yükseklik farkı vardır. Kendine
has sarkıt ve dikitleri çok güzel manzaralar oluşturmaktadır.
Gelin Ebe Türbesi: Şiran'a bağlı Seydi Baba Köyü'nde yer alan
bu türbe, dikdörtgen plan üzerine kesme taştan yapılmış olup üzeri kırma
çatı ile örtülüdür. Türbe 120 cm yüksekliğinde, 230 cm eninde ve 365
cm boyunda bir kaide üzerine, 330 cm boyunda 190 cm eninde ve 105 cm
yüksekliğinde duvarlarla yükselmektedir. Çatısı onarım görmüştür. Batı
cephesi taşları yer yer sökülmüştür.
Kaplıcalar ve İçmeler:
Libana İçmesi: Gümüşhane'ye bağlı Haşere Köyü'ndedir. Açıkta
kaynar. Gazlı bir sudur. Taş düşürülmesinde etkilidir. Çok soğuk bir
sudur içimi hoştur. Mide için çok iyi gelir.